Authoritybestanden en plaatsnamen
Een authoritybestand verbindt een gekozen naam met naamvarianten, context en een vaste identificator. Zo worden personen, organisaties of plaatsen herkenbaar over verschillende beschrijvingen heen. Een gazetteer is een geografisch namenregister.
Maak onderscheid tussen een beschrijfstandaard, een authoritydienst en een identificatiestandaard. ISAAR(CPF) beschrijft archiefvormers; VIAF verbindt naamautoriteiten; ISNI is een gestandaardiseerde identificator. Voor plaatsen zijn TGN en GeoNames relevante registers.
Personen en organisaties · Plaatsen en historische namen
| Bron / register | Betekenis en gebruik | Meer informatie |
|---|---|---|
| VIAF Personen en organisaties | Virtual International Authority File. OCLC verbindt naamautoriteiten van bibliotheken, inclusief verschillende naamvormen en verwijzingen naar deelnemende bestanden.Gebruik in deze toepassingVoor auteurs, andere makers en archiefvormers. Een VIAF-cluster is geen bewijs dat twee gelijknamige personen identiek zijn. | Zoeken Meer informatie |
| ISNI Publieke identiteiten | International Standard Name Identifier, ISO 27729. Identificeert publieke identiteiten van personen en organisaties die culturele inhoud creëren, produceren, beheren of verspreiden.Gebruik in deze toepassingAanvulling op een persoons- of organisatiedossier. Niet iedere historische persoon of familielid heeft een ISNI. | Zoeken Meer informatie |
| Getty TGN Plaatsen, ook historisch | Thesaurus of Geographic Names. Geografische namen, naamvarianten, relaties, plaatssoorten, geografische hiërarchie, datering en coördinaten voor erfgoedcontexten.Gebruik in deze toepassingVoor historische plaatsen, herkomst van objecten en archiefcontext. Controleer naam, tijdvak en de bedoelde geografische entiteit. | Zoeken Meer informatie |
| GeoNames Geografische locaties | Geografische databank met locaties, coördinaten, administratieve informatie en alternatieve namen in verschillende talen.Gebruik in deze toepassingVoor plaatsidentificatie en geografische context. Een coördinaat of huidige bestuurlijke indeling beschrijft niet automatisch de historische situatie. | Zoeken Meer informatie |
| Wikidata Aanvullende linked data | Meertalige kennisbank met vaste Q-identificatoren. Items kunnen personen, organisaties, plaatsen en verwijzingen naar externe authoritybestanden bevatten.Gebruik in deze toepassingAanvullende identificatie en vergelijking. Controleer bronnen en betekenis van het item; Wikidata is geen vervanging van alle gespecialiseerde authoritybestanden. | Zoeken Meer informatie |
Een koppeling controleren
- Zoek de persoon, organisatie of plaats in het passende register. Controleer het type entiteit, niet alleen de naam.
- Vergelijk bij personen levensdata, beroep, werken en context. Vergelijk bij organisaties bestaansperiode, vestigingsplaats en voorgangers.
- Vergelijk bij plaatsen land, regio, coördinaten, plaatssoort en tijdvak. Een nederzetting, gemeente en historische heerlijkheid kunnen verschillende entiteiten zijn.
- Bewaar de identificator of vaste URI, de bron, de gecontroleerde naamvorm en de datum van raadpleging. Leg twijfel en de reden voor de koppeling vast.
- Gebruik naamvarianten voor zoeken, maar behoud de schrijfwijze uit het oorspronkelijke document. Koppel niet automatisch uitsluitend op een identieke naam.
- Geen betrouwbare overeenkomst? Behoud een lokaal dossier met lokaal nummer en bronverwijzingen. Maak geen verzonnen externe identificator.
Voorbeelden
Fictief voorbeeld: Jan Voorbeeld, geboren circa 1880, onderwijzer. Een gevonden VIAF-record voor een gelijknamige hedendaagse muzikant wordt niet gekoppeld. Het lokale persoonsnummer blijft bruikbaar.
Voorbeeld: Gent en Gand zijn naamvormen die naar dezelfde bedoelde plaats kunnen verwijzen. Controleer welk item bij de stad of gemeente hoort. Een historische gemeentegrens of heerlijkheid valt niet noodzakelijk samen met de huidige geografische entiteit.
Gebruik in deze toepassing
In deze versie is dit een naslaghulpmiddel met externe zoekingangen. Er is geen automatische authority-import, naamontdubbeling of extra VIAF-/ISNI-/TGN-/GeoNames-opslagveld toegevoegd. Gebruik bestaande identificatorvelden waar het profiel die heeft, of leg de externe verwijzing met bron en motivering in de passende notities vast.
Voor genealogie zijn geboorte-, huwelijks- en overlijdensplaatsen belangrijk; voor archieven de context van archiefvormers en instellingen; voor erfgoed de vervaardigingsplaats, herkomst en beoefeningsplaats. Bewaar de historische naam en het tijdvak naast een eventuele koppeling aan een huidig register.
MARC 21 en identificatoren
MARC 21 kent bij persoonsnamen, bijvoorbeeld in veld 100, subveld $0 voor een authorityrecordnummer of standaardnummer en $1 voor de URI van de entiteit zelf. Die hebben verschillende betekenissen: een URI naar een authorityrecord is niet automatisch een URI van de persoon. Controleer per tag de toegestane subvelden en volg de officiële documentatie.
Publieke authoritybestanden dekken niet alle personen. Houd onderzoeksgegevens over levende personen intern en stuur geen privégegevens naar externe zoekdiensten. De links hieronder openen de diensten; de toepassing verstuurt zelf geen dossiergegevens.